HET PANORAMA VAN SCHEVENINGEN

Een belevenis in tijd en ruimte

Het panorama werd in 1881 geschilderd door Hendrik Willem Mesdag in opdracht van de panoramamaatschappij ‘Société Anonyme du Panorama Maritime de la Haye’.

Met behulp van schilders uit de Haagse School Blommers, De Bock en Breitner en zijn vrouw Sientje Mesdag-van Houten schilderde Mesdag een zeegezicht met een omtrek van 120 meter en een hoogte van 14 meter. Locatie: het Seinpostduin, toen het hoogste duin in Scheveningen!

Op 1 augustus 1881 werd het panorama geopend. Onder de gasten bevond zich Vincent van Gogh die, onder de indruk van het panorama, verzuchtte dat het doek maar één enkele fout had, namelijk dat het foutloos was!

Het panorama van Mesdag is één van de weinige resterende voorbeelden en daarnaast het oudste panorama ter wereld gesitueerd op de oorspronkelijke locatie.

HET PANORAMA VAN SCHEVENINGEN

Totstandkoming van Panorama Mesdag

Met hulp van een aantal collega’s zette Mesdag zich in mei 1881 aan het beschilderen van het door de Belgen geleverde doek, met een hoogte van 14,5 en een lengte van 114,5 meter. De opzet van de omgeving van het Seinpostduin werd overgebracht via een profiel, dat Mesdag had opgetekend in een glazen cilinder. De uitwerking gebeurde aan de hand van schetsen, die hij in mei en juni van het jaar daarvoor in Scheveningen had gemaakt en die hij ook al eens had vertaald in een geschilderde voorstudie van 32 bij 230 cm. Ook de jonge George Breitner maakte schetsen, van het dorp Scheveningen en ruiters op het strand.

Met behulp van een stramien van potloodlijnen brachten Mesdag en de zijnen de schetsen over op het doek. Mesdag werd bij het schilderen geholpen door Théophile de Bock (de duinen en de lucht in het zuiden) en, op bescheiden schaal, door Bernard Blommers, door zijn vrouw Sientje en vermoedelijk door twee Belgische decoratieschilders, Adrien Neybergh en Edmond Winandy, van wie niet meer bekend is dan hun naam.Lees meer

Innovatief gebruik van fotografie

Onderzoek heeft geleerd, dat ook enkele foto’s zijn gebruikt, die in opdracht van Mesdag zijn gemaakt vanaf het Seinpostduin. Vooral voor sommige details en perspectivische problemen, bijvoorbeeld met de slagschaduw op de gebouwen. Toch is het Panorama er niet op gebaseerd. Daarvoor was de fotografie nog niet voldoende doorgedrongen. Wel heeft het werken aan het Panorama Breitner kennelijk op het spoor van de fotografie gezet, als hulpmiddel bij het schilderen. Hij heeft er bij zijn latere werk in Amsterdam veelvuldig gebruik van gemaakt.

Bekijk details uit het Panorama van Scheveningen